Jonge mannen houden er een verrassend traditionele kijk op vrouwen en samenleving op na. Dat concludeert onderzoeksbureau Ipsos op basis van een studie naar de gelijkheid tussen mannen en vrouwen in 29 landen.
Maar liefst één op de drie Gen Z-mannen vindt dat een vrouw haar man moet gehoorzamen. 21 procent vindt sterk bij de opvoeding van hun kinderen betrokken mannen minder mannelijk.
Spieren, luxewagens en schaars geklede vrouwen
Wie de jaren 1990 meemaakte, herinnert zich het fenomeen van ‘de nieuwe man’. Vervelde die nieuwe man op drie decennia tot ‘toxische man’? Op sociale media lijkt het soms van wel. Influencers als Andrew Tate in de VS propageren vrouwonvriendelijke ideeën en soms zelfs geweld. De manosfeer bulkt van de spieren, luxewagens en schaars geklede vrouwen.
‘De belofte van succes en het snelle geld trekt jonge mannen aan’, klinkt het bij Jente Moreels, vrijgestelde van KAJ. ‘De laatste jaren merken we steeds meer vrouwonvriendelijke opvattingen bij jongens die online worden beïnvloed. Maar wat verwachten we van 16-jarigen als zelfs mannen van middelbare leeftijd worstelen met hun mannelijkheid?’
Dat laatste blijkt ook uit onderzoek van het Vlaams expertisecentrum voor zelfmoordpreventie. Mannen zoeken aanzienlijk minder vaak hulp bij zelfmoordgedachten: de overgrote meerderheid wil het zelf oplossen. Een kwart van de mannen zoekt zelfs helemaal geen hulp.
Tommy Moerenhout (25) ‘Ik nam geboorteverlof in stukjes op’
‘Toen ik vader werd, was het heel druk in de fabriek waar ik werk. Daardoor heb ik mijn geboorteverlof in stukjes opgenomen. Dat was niet het plan, want veel kon ik er toen niet van genieten. Nu is het eerder omgekeerd: omdat er weinig werk is, nemen vaders al hun dagen meteen op. Onze ouders werken ook nog voltijds. Dus makkelijk is het niet voor ons als tweeverdieners om alles geregeld te krijgen. Zelf neem ik twee dagen per maand ouderschapsverlof en die spendeer ik volledig met mijn zoon.
‘Op mijn werk nemen zeker niet alle mannen hun ouderschapsverlof op. Ze hebben ook het gevoel dat ze de kostwinner moeten zijn, want ouderschapsverlof betekent ook een stuk loonverlies.’
Mannencrisis
Auteur Richard Reeves is voorzitter van het American Institute for Boys and Men, een instituut om bewustzijn te creëren over de uitdagingen waar jongens en mannen vandaag mee te maken hebben. In zijn boek Over jongens en mannen spreekt hij van een mannencrisis. Volgens Reeves voelen mannen zich als een ‘falende vader’. Want ze zijn niet altijd meer in staat om de traditionele rol van kostwinner te vervullen in een onzekere arbeidsmarkt, maar ze zijn evenmin bij machte een nieuwe rol op zich te nemen. Het verhaal waarmee mannen zijn opgegroeid, dat hen een blauwdruk gaf voor een betekenisvol leven, bestaat niet meer.
Celia Groothedde werkt aan een boek over de manosphere en extreemrechts met als titel Wees een Man. Ze volgt al bijna twintig jaar de manosfeer. ‘Die is intussen mainstream. Ze zit in het Witte Huis. Een groeiende groep jongens uit arbeiders- en onderklasse voelt zich niet meer gezien door politiek en samenleving en kunnen nergens nog terecht.’ Ze trekt een parallel met het verleden van hun vaders. ‘Die werkten veelal nog met een leefbaar sociaal contract. Werk hard en je kunt een gezin en een toekomst opbouwen: dat contract is gebroken.
Rapport na rapport toont dat arbeidersmannen een ‘goede man’ en een ‘waardevol leven’ definiëren als ‘kunnen zorgen voor zichzelf en hun naasten’. Maar in de huidige flexibele economie vinden ze vooral nulurencontracten, koeriersjobs en uitzendwerk, terwijl stabiele arbeidersbanen naar het buitenland verdwijnen’, schetst Groothedde.
Zorgen voor de kinderen
Onderzoek van het Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en Mannen toont aan dat 95,5 procent van de vrouwen en 92,6 procent van de mannen het een goede zaak vindt dat een vader ouderschapsverlof opneemt om bij zijn kinderen te zijn.
Volgens Marte Billen, expert gender en gelijke kansen bij het ACV, moet dat genuanceerd worden. ‘Hoewel een grote meerderheid van de Belgen zich achter het principe van de gendergelijkheid schaart, is die overtuiging toch minder uitgesproken als het over mannen in een zorgrol gaat, dan wanneer het over bijvoorbeeld het wegwerken van de loonkloof gaat of het stoppen van geweld op vrouwen.’
Dennis Meeuws (37) ‘Een betrokken vader zijn als bouwvakker is moeilijk’
Vijftien jaar lang werkte ik in de bouw. Dat betekende vertrekken om 5 uur ’s ochtends en om 18 uur thuiskomen. Dat kwam ook door de verre verplaatsingen en de aanhoudende files. Ik zag mijn kinderen enkel in het weekend, laat staan dat ik veel in het huishouden kon bijspringen. Mijn drie kinderen zijn geboren toen ik daar werkte maar mijn baas was er nooit mee opgezet en toonde zich ook niet erg flexibel. Ik moest bijvoorbeeld overuren inzetten en toen ik met ouderschapsverlof vier vijfde ging werken werd ik ook benadeeld in de projecten die ik kreeg.’
‘Ik wilde al een aantal jaar meer tijd voor mijn gezin en vond uiteindelijk nieuw werk bij de gemeente. Nu woon ik dicht bij mijn werk en heb ik veel meer vrije tijd. Als er iets is voor de kinderen overdag, dan heb ik de mogelijkheid om overuren of verlof in te zetten. Ik ben nu ook fulltime chauffeur: ik breng mijn kinderen naar hun hobby’s. Dat ging vroeger helemaal niet. In de bouw krijg je maar twintig vakantiedagen waarvan je er vijf vrij kan inzetten. Een betrokken vader zijn als bouwvakker, is moeilijk.’
86 procent van de werknemers neemt het geboorteverlof volledig op. Vooral werknemers met losse contracten ondervinden daar problemen mee. Een ruime helft van de loontrekkenden geeft aan van plan te zijn om ouderschapsverlof op te nemen. Voor een op de drie is dat nog geen uitgemaakte zaak.
Billen: ‘Deze verloven zijn niet gemaakt op maat van de gezinnen met de laagste inkomens. Zij kunnen zich vaak geen kleine inkomensverliezen permitteren. Voor sommigen is dat een reden om niet alle dagen op
te nemen waar ze recht op hebben. Het ACV pleit voor het verlengen en verplichten van het opnemen van geboorteverlof voor vaders en moeders.’
Wie met vragen zit over zelfdoding kan terecht op de Zelfmoordlijn op het gratis nummer 1813.
