In juni kreeg Hind Eljadid tot haar grote verbazing een telefoontje dat ze genomineerd was voor de Prijs voor de Mensenrechten. Tot haar nog grotere verbazing kreeg ze onlangs een telefoontje dat ze de prijs effectief gewonnen heeft. Op 6 december mag ze de prijs officieel in ontvangst nemen. ‘Ik werd heel emotioneel toen ik het nieuws kreeg’, vertelt ze. ‘Omdat het niet over mijn werk ging, maar over mijn persoon en mijn sociaal engagement. Dat geeft een andere dimensie aan die prijs. Dat ik de eerste queer vrouw van kleur ben die de prijs wint, maakt het extra bijzonder.’
‘Activisme of sociaal engagement kan heel vermoeiend zijn. Het vraagt veel energie en maakt je soms heel moe. Dat je dan een prijs krijgt, is een teken van waardering. Het geeft een duwtje in de rug.’
Je kreeg de prijs onder meer omdat je begin 2024 op het podium van een feest voor het EU-voorzitterschap van ons land opkwam voor de burgers in Gaza.
Hind Eljadid ¬ ‘Samen met een fantastische groep activisten hadden we afgesproken dat ze vanuit het publiek Palestijnse vlaggen zouden opsteken, op een afgesproken moment tijdens mijn optreden. Dat was magisch. Ik draag dan ook mijn prijs op aan iedereen die geholpen heeft en heeft meegedaan. Ik had er veel stress voor, omdat ik voelde dat het een belangrijk moment zou worden. Dat activisme zit al heel lang in mij. Ik voel dat ik niet anders kan dan te spreken over zaken die fout lopen.’
‘Dat activisme zit al heel lang in mij. Ik voel dat ik niet anders kan dan te spreken over zaken die fout lopen.’
De Prijs voor de mensenrechten winnen is dus geen eindpunt?
ELJADID ¬ ‘Zeker niet. Ik heb mee mijn schouders gezet onder de nieuwste campagne van de Liga voor Mensenrechten. Die gaat over het recht op protest en het recht op verenigen. Twee mensenrechten die steeds meer onder vuur liggen.’
Hoe kunnen symbolische acties en campagnes het verschil maken in grote politieke conflicten?
ELJADID ¬ ‘Als iedereen stil is, zal er niets veranderen. Er zijn verschillende vormen van activisme en die hebben allemaal hun nut. Of het nu op straat komen is, een rode lijn kleven op het raam of via sociale media berichten delen: het maakt onzichtbaar onrecht tastbaar.’
© David Degelin
Maar jouw speech leidde er wel toe dat je opgepakt werd.
ELJADID ¬ ‘Ik had nooit gedacht dat zoiets mogelijk was. Ik ben een kunstenaar. Het is toch normaal dat ik het podium gebruik om een statement te maken. Uiteindelijk werd ik om twee uur ’s nachts vrijgelaten, zonder dat ik verhoord werd. Ik was daar erg van geschrokken, en ik ben er nadien ziek door geworden. Ook al omdat ik naast bemoedigende berichten ook veel haatmails en dergelijke heb gekregen.’
‘Het positieve aan het hele verhaal is dat er door die hele episode veel aandacht was voor het lot van de Gazanen. Ik laat me niet tegenhouden omdat ik werd opgepakt. Ik zal blijven ijveren voor mensenrechten. Dat voelt als mijn persoonlijke plicht, omdat mijn identiteit bestaat uit verschillende minderheden die bedreigd worden. Ik moet opkomen voor al die stukjes.’
Zit het in ons land dan niet vrij goed wat mensenrechten betreft?
ELJADID ¬ ‘Alles wat we vandaag vanzelfsprekend vinden, is er maar gekomen doordat mensen ervoor hebben geprotesteerd. Vrouwenrechten, arbeidsvoorwaarden, holebirechten … Vergis je niet, ook in België staan die mensenrechten onder druk. De LGBTQI+-rechten staan niet in de grondwet. Die kunnen relatief snel teruggeschroefd worden. Er wordt nu gedreigd om subsidies van middenveldorganisaties af te pakken, en bij vreedzame betogingen wordt het waterkanon ingezet.’
‘Het stakingsrecht staat onder druk. Dat is intimidatie, in een poging om mensen monddood te maken.’
‘Het stakingsrecht staat onder druk. Dat is intimidatie, in een poging om mensen monddood te maken. Maar we moeten onze stem laten horen. Niemand mag ervan uit gaan dat alle rechten voor eeuwig gevrijwaard zijn. Dat zien we in Amerika, waar in sommige staten abortus weer verboden is. Ook in Europa, zoals in Hongarije of Italië, wordt de klok teruggedraaid als het gaat over homorechten. In ons land klinken fascistische stemmen steeds luider. We denken misschien dat we goed bezig zijn, maar dat zijn we niet.’
Wat geeft jou – ondanks alles – toch nog hoop?
ELJADID ¬ ‘Dat er toch nog mensen op straat blijven komen. En dan vooral jongeren. De jonge generatie van nu legt druk op universiteiten om samenwerkingen kritisch te bekijken. We zagen het eerder al met de klimaatmarsen. Hun engagement en inzet voor de samenleving is fantastisch. Zij durven zich uit te spreken tegen onrecht en durven op te komen voor mensenrechten. Dat geeft hoop, want zij zijn de leiders van morgen.’
