De kwestie draaide om een absolute voorrang voor gezinnen waar beide ouders minstens vier vijfde werken of een dagopleiding volgen. Die voorrangsregel was nog maar sinds 1 april van kracht. Daarnaast werd in de nieuwe regels niet meer voorzien in voorrang voor gezinnen in een moeilijke financiële situatie of met een bepaalde gezinssamenstelling, zoals alleenstaanden. Ook dat leidde tot grote verontwaardiging bij het middenveld.
Het Hof oordeelde zonet dat dat allemaal niet alleen onredelijk, maar ook in strijd is met het gelijkheidsbeginsel. Vooral gezinnen met deeltijdse banen, alleenstaanden, mensen met een handicap of met een migratieachtergrond kwamen door de regels zwaar onder druk te staan.
Sociale en pedagogische functie
Adviseur sociaal beleid Jolien De Norre van de ACV-studiedienst reageert opgelucht: ‘Dit is een duidelijk signaal dat kinderopvang niet louter een economisch instrument mag zijn. Elk gezin verdient gelijke kansen, ongeacht hun situatie.’ Volgens De Norre wordt hiermee erkend dat kinderopvang ook een essentiële sociale en pedagogische functie heeft, waar alle kinderen en alle ouders recht op hebben – of men nu voltijds, deeltijds of niet werkt.
Dit is een duidelijk signaal dat kinderopvang niet louter een economisch instrument mag zijn. Elk gezin verdient gelijke kansen, ongeacht hun situatie.
Jolien De Norre, adviseur sociaal beleid ACV-studiedienst
Ook Lies Michielsen, advocaat bij Progress Lawyers Network, benadrukt het belang van deze uitspraak: ‘De Vlaamse regering stelde dat absolute voorrang voor bijna voltijds werkenden noodzakelijk was door het tekort aan plaatsen. Het Hof veegt die redenering vandaag resoluut van tafel: kinderopvang is een basisrecht voor alle kinderen.’
Oude regels keren terug
Met de vernietiging van de nieuwe voorrangsregels keren nu automatisch de oude regels terug, waaronder minstens twintig procent gereserveerde plaatsen voor kinderen uit kwetsbare gezinnen in plaats van een maximum van tien procent. De organisaties eisen snel actie van het Ministerie van Welzijn, want elke dag dat gezinnen uitgesloten blijven, schendt de Vlaamse overheid haar grondwettelijke plicht.
De uitspraak vormt een duidelijke oproep aan beleidsmakers om opnieuw werk te maken van kinderopvang die werkelijk vooor iedereen toegankelijk is. Zoals Jolien De Norre het scherp formuleert: ‘Kinderopvang moet terug naar waar ze voor bedoeld is: ondersteuning van alle gezinnen, zonder onderscheid.’
