Mensen met een beperking die vandaag een betaalde baan willen, lopen geen risico dat ze er financieel op achteruitgaan, al zijn er veel drempels die de stap naar werk bemoeilijken.
Wie een beperking heeft en niet voltijds aan de slag kan, krijgt een inkomensvervangende tegemoetkoming (IVT). Zet je de stap naar werk, dan volgt een herberekening. De IVT daalt, maar de som van de herberekende IVT en het nieuwe loon blijft positief. Werken loont dus.
Toch zit hier een angel waardoor veel mensen met een beperking zich niet op de arbeidsmarkt wagen: het huidige systeem werkt met complexe herberekeningen die pas maanden later doorgevoerd worden.
Lange wachttijden
GRIP vzw, de organisatie die opkomt voor rechten van mensen met een handicap, erkent het probleem. ‘Stellen dat werken voor mensen met een beperking niet loont, is niet juist. Maar de lange wachttijden en de regels bij de herberekening zijn problematisch. Die herberekening
gebeurt erg traag. Daardoor zitten mensen te lang in onzekerheid of durven ze de stap naar werk niet te zetten.’
Kan niet, vindt Rob Beenders (Vooruit), minister voor Personen met een handicap en Gelijke Kansen. In zijn visienota wil hij meer duidelijkheid bieden aan wie werkt met een beperking. Hoe dat concreet moet, blijft vooralsnog onduidelijk.
Onder armoededrempel
Los daarvan liggen de IVT-bedragen onder de Europese armoededrempel en lopen mensen met een beperking een hoger armoederisico.
Dat blijkt uit recente cijfers van statistiekbureau Statbel. Bijna 30 procent van de personen met een beperking loopt risico op armoede. Voor de algemene bevolking ligt dat cijfer op 18,2 procent. Beenders wil een herziening van de uitkeringsbedragen en wil dat rechten automatisch
worden toegekend.
Volgens het ACV gaat de discussie breder. ‘Het probleem van de lage uitkeringsbedragen en het armoederisico zit in alle bijstandsuitkeringen. Bij het versterken van de combinatie van uitkering en werk hebben ook werkgevers een rol. Zij moeten aangepaste werkplekken aanbieden. Werk kan pas echt lonen als mensen met een beperking een job kunnen uitoefenen die bij hen past én als de werkgever bereid is in redelijke aanpassingen te voorzien, zoals flexibele uurregelingen, aangepaste werkplekken of taakaanpassingen. Pas wanneer het beleid en de werkvloer mee zijn, kan werk voor mensen met een beperking duurzaam lonen.’
