Jongeren zijn steeds sterker vertegenwoordigd in de groep mensen met een leefloon en stijgen het meest van alle leeftijdsgroepen in het recht op verhoogde tegemoetkoming.
Op het eerste gezicht blijft het algemene armoederisico in België, voor alle leeftijdsgroepen, sinds het begin van de eeuwwisseling relatief stabiel. Na een enigszins opgaande lijn tussen 2010 en 2018 is er daarna zelfs een dalende trend. Cijfers van het Belgische statistiekbureau Statbel geven aan dat het risico op monetaire armoede voor 18- tot 24-jarigen daalde van 22,1 procent in 2017 tot 12,6 procent in 2021 — al maakt een hervorming van het onderzoek een vergelijking met de cijfers van voor 2019 erg troebel.
Die cijfers vertellen maar een deel van het verhaal. Kijken we bijvoorbeeld naar het aantal mensen met een leefloon, dan kennen jongeren onder de 25 een sterkere toename dan andere leeftijdsgroepen. In 2021 waren er zo’n 50 000 jongeren met een leefloon, meer dan een verdubbeling ten opzichte van 2007. Hoofd van de ACV-studiedienst Chris Serroyen wijt dat vooral aan de verzwakking van het recht op een inschakelingsuitkering voor jongeren die op de arbeidsmarkt komen. ‘Daarenboven doen jongeren steeds vaker tijdelijk werk’, zegt hij, ‘bijvoorbeeld met dagcontracten.’
Ook het aantal jongeren met recht op een verhoogde tegemoetkoming voor ziektekosten nam toe. Terwijl het aandeel 65-plussers daarin daalde van 37,4 procent in 2002 tot 26,5 procent in 2020, evolueerde de groep van 0 tot 24 jaar in de tegenovergestelde richting. 20,7 procent van hen had recht op een verhoogde tegemoetkoming in 2020, tegenover slechts 7,6 procent in 2002.
Volgens Tom De Spiegeleer, die zich voor de CM in de cijfers verdiept, is er een goede verklaring voor de afname van het aandeel ouderen met een verhoogde tegemoetkoming: ‘Terwijl gezinnen van de vorige generatie vaker op één pensioen terugvielen, ontstaan er steeds meer gepensioneerde tweeverdieners.’ Anderzijds kijkt hij op van het stijgende aandeel jongeren. ‘Het Steunpunt Armoede wijst erop dat het toenemende aantal eenoudergezinnen tot een verhoogd armoederisico voor kinderen kan leiden, en ook in de groep jongvolwassenen zijn er steeds meer alleenstaanden.’
