Net voor het zomerreces kwam er dan toch witte rook over de langverwachte pensioenhervorming van minister Lalieux (PS). Maar al snel bleek de groots aangekondigde hervorming op een sisser uit te draaien. Enkel wie effectief 20 jaar – ofwel 5 000 dagen – minstens vier vijfde gewerkt heeft, zou voortaan nog aanspraak maken op een proportionele aandeel van het minimumpensioen. ‘Dit akkoord staat ver van een sociaal contract dat het leven van duizenden toekomstige gepensioneerden concreet zal verbeteren, en zeker dat van vrouwen’, klonk het toen bij het ACV.
Nu blijkt uit een doorrekening van het pensioenakkoord door het Kenniscentrum pensioenen dat maar liefst één op de zeven vrouwen die volgens de huidige voorwaarden aanspraak maken op het minimumpensioen het op jaarbasis met 440 euro minder moeten stellen. ‘Vrouwen lijken dus weer de dupe te worden van de ongelijke zorgverdeling in onze samenleving’, klinkt het bij Sarah De Coster, expert gender en diversiteit bij vrouwenvereniging Femma.
Ongelijke verdeling zorgtaken
De reden daarvoor is een verstrenging van het aantal gelijkgestelde periodes. Enkel de gelijkgestelde periodes voor moederschapsrust, borstvoedingsverlof, palliatief verlof en inactiviteit door handicap tellen daarbij als effectieve tewerkstelling. Voor langdurig zieken komt er een aparte beperkte en complexe regeling. ‘Er wordt in het pensioenakkoord geen rekening gehouden met de zorgarbeid die vrouwen opnemen. Vrouwen besteden namelijk wekelijks gemiddeld 9,5 uur meer aan de zorg voor kinderen en het huishouden. Verlofstelsels zoals het ouderschapsverlof worden ook dubbel zo vaak opgenomen door vrouwen dan mannen.’
In 2020 werkte volgens Statbel 22,7 procent van alle werkende vrouwen in een deeltijdsregime dat lager dan vier vijfde ligt. ‘Dat komt omdat vrouwen doorgaans een onderbetaald beroep uitoefenen, waardoor het minder op het totale gezinsinkomen weegt wanneer zij slechts deeltijds werken.’ Daarom wijst Sarah De Coster ook op de verstrenging van het aantal effectief gewerkte dagen, waarbij geen rekening wordt gehouden met deeltijds werk. ‘Zij maken dus slechts weinig kans om ooit het minimumpensioen te krijgen.’
Genderneutrale hervorming
Samen met de vrouwenvereniging eist ook het ACV een grondige bijsturing van de geplande hervorming. ‘De negatieve impact op de vrouwenpensioenen moeten geneutraliseerd worden. Het federaal regeerakkoord stelt immers dat de pensioenhervorming ‘rekening moet houden met ongelijkheden tussen mannen en vrouwen’. Een mogelijke piste om het regeerakkoord te respecteren is om onder andere ouderschapsverlof, tijdskrediet, geboorteverlof en deeltijds met behoud van rechten te beschouwen als effectieve tewerkstelling om zo de negatieve impact voor de vrouwenpensioenen te neutraliseren. Het beslissingsproces is nog aan de gang. De sociale partners formuleren normaal voor eind november een advies over de hervorming. Wij zullen daarbij wijzen op het belang van een genderneutrale hervorming van de toegang tot het minimumpensioen.’
