In de aanloop naar Rerum Novarum 2025 verloren we paus Franciscus en verwelkomden we de nieuwe paus Leo XIV. De vorige paus bezorgde ons met de encyclieken Laudato Si en Fratelli Tutti enkele visionaire standpunten over hoe we met elkaar en de klimaatuitdagingen moeten omgaan. Onze beweging zag ze graag komen.
Zal Leo XIV in de voetsporen van Leo XIII ook een bijdrage leveren aan de zorgen van de werknemersklasse en de vrede?
Hijzelf zegt daarover: ‘In onze tijd biedt de Kerk aan iedereen de rijkdom van haar sociale leer aan, als antwoord op een nieuwe industriële revolutie en op de ontwikkelingen rond artificiële intelligentie, die nieuwe uitdagingen vormen voor de verdediging van de menselijke waardigheid, rechtvaardigheid en arbeid.’
Vandaag, opnieuw, leven we in Nieuwe Tijden. Menselijke waardigheid en rechtvaardigheid staan onder druk.
Een mooie belofte die onze aandacht heeft getrokken. Want vandaag, opnieuw, leven we in Nieuwe Tijden. Menselijke waardigheid en rechtvaardigheid staan inderdaad onder druk. Internationaal, zelfs. De aanval die Donald Trump heeft ingezet op vrouwen, migranten, transpersonen, mensenrechtenactivisten … is ongezien.
Hij wil bedrijven straffen die gelijkwaardigheid en inclusiviteit nastreven in hun beleid, hij boycot onderzoek naar rechten en zet daarin actief alle middelen in: handelsrelaties, tarieven, subsidies en zelfs ontslag van medewerkers. Zijn strijd tegen alles
en iedereen die iets wil doen aan de klimaatcrisis treft vooral de kwetsbaarsten en de onschuldigen, ook in zijn eigen land.
Alternatieven
In ons land strijden wij vandaag nog steeds voor een rechtvaardige verdeling van de inspanningen die de budgettaire toestand vraagt. In deze tijd van ernstige financiële tekorten blijft men blind voor wat nodig is aan de inkomstenzijde. Als medebouwer van ons model beschermen wij vandaag de verworvenheden van gewone mensen. Mensen die, als wij het voor hen niet opnemen, niemand anders hebben.
Wij brengen alternatieven onder de aandacht.
Waarom vraagt ons systeem geen gelijke pensioenbijdrage van zelfstandigen en werknemers? Waarom is de hoofdvraag van de meerwaardebelasting blijkbaar hoe ze te ontwijken? Waarom worden bedrijfswagens nog steeds beschermd? Waarom mogen jongeren met hun studentenwerk niet bijdragen aan hun pensioen?
Waarom weigert men een loopbaanbeleid uit te werken dat langer werken haalbaarder maakt? Waarom is de welvaartsenveloppe, die de echte oplossing blijkt tegen armoede, zo zwaar aangepakt? Waarom investeert men miljarden in defensie, terwijl de oplossing meer Europese samenwerking is?
Dat is de historische afspraak van Rerum Novarum: wij laten elkaar niet los, werkgevers en werknemers.
Je leest het: vele vragen, vele plaatsen van strijd. Mensen verwachten oplossingen en een garantie dat alle schouders samen ons sociaal model dragen. Wij weten dat het sociaal overleg vaak veel gevraagd is van beleidsmakers. Het gaat traag en de evenwichten vinden is niet eenvoudig.
Vandaag roepen wij iedereen op om ruimte te geven aan het sociaal overleg en hen de verantwoordelijkheid te geven om zelf akkoorden te sluiten. Dat is de enige weg naar een toekomst samen. Dat is de historische afspraak van Rerum Novarum: wij laten elkaar niet los, werkgevers en werknemers. Het is onze missie om de uitdagingen om te zetten in nieuwe afspraken voor alle groepen. Gelijk welk inkomen draagt bij aan de zorg voor ieder van ons in voor- en tegenspoed.
Peter Wouters, beweging.net
Luc Van Gorp, CM
Ann Vermorgen, ACV
