Armoedewandeling in Langemark-Poelkapelle voor meer bewustzijn

‘Het thema van Welzijnszorg dit jaar is Wie arm is moet keuzes maken’, vertelt Silke Clauw, netwerkcoördinator bij CM. ‘We wilden dat niet enkel met woorden tonen, maar ook met  beweging.’ Vertrekkend aan Lokaal Dienstencentrum De Stek, kunnen inwoners en bezoekers tussen 13 en 16 uur starten aan een wandeling van ongeveer drie kilometer.

Die voert langs herkenbare plekken in het dorp. ‘In de eerste plaats willen we dat mensen een aangename wandeling maken’, zegt Silke. ‘Tijdens de wandeling staan we een paar keer stil bij de impact van armoede op iemands leven. We maken het thema zichtbaar en bespreekbaar, en willen het bewustzijn omtrent armoede vergroten.’

Patrick vertelt zijn armoedeverhaal

Een van de getuigenissen die tijdens de wandeling aan bod komen, is die van Patrick, een 64-jarige man uit Ieper. Zijn levensverhaal laat zien hoe dun de grens kan zijn tussen een stabiel leven en plots in armoede belanden. ‘Ik werkte als radio-operator bij de luchtmacht’, vertelt hij. ‘Na mijn pensioen bleef ik actief. Ik heb in callcenters gewerkt, in keukens, pizza’s rondgebracht. Ik ben niet iemand die graag stilzit.’

Toch verloor hij alles na een reeks ongelukkige gebeurtenissen. Hij woonde in een huurappartement aan de kust en trok voor langere tijd naar het buitenland. Toen hij daar zijn bankkaart wilde gebruiken, was het saldo ontoereikend. Wat bleek? Patrick was van ambtswege uitgeschreven uit het bevolkingsregister. Zonder officieel adres kon zijn pensioen niet meer betaald worden. ‘Ik had niets meer. Geen geld en geen thuis. De overheid had mijn identiteit uitgewist.’

'Ik had niets meer. Geen geld en geen thuis. De overheid had mijn identiteit uitgewist.'
Patrick

Wat begon als een heerlijke rondreis eindigde in maanden van dakloosheid. Patrick leefde op straat. ‘Soms sliep ik in bossen of op het strand. Ik at wat men mij gaf of kon terecht in een sociaal restaurant. De meeste mensen keken weg, soms stak er iemand me vijftig euro toe. Die kleine gebaren vergeet ik nooit.’

Pas na enkele maanden kon hij terug naar België, dankzij de hulp van een maatschappelijk werkster van het CAW. ‘Ik kwam terecht in de mannenopvang in Ieper. Daar kreeg ik papieren en een adres. Verrassend snel was mijn pensioen weer in orde.’ Patrick bleef acht maanden in de opvang. Daarna vond hij een klein appartementje, waar hij vandaag nog woont. ‘Het was zwaar, maar ik ben erdoor geraakt. Ik wilde iets terugdoen als dank voor zij die mij geholpen hebben. Daarom engageer ik mij maar al te graag voor maatschappelijke projecten, zeker als die te maken hebben met het thema armoede.’

‘Armoede is niet enkel een lege portemonnee’, zegt Patrick zacht. ‘Het is ook een gevangenis in je hoofd. Je schaamt je, je durft geen hulp te vragen, je voelt je minderwaardig. En net dat zorgt ervoor dat je er moeilijker uitgeraakt.’ Tijdens zijn tijd op straat zag hij veel mensen die de moed verloren. ‘Sommigen grijpen naar alcohol of drugs, niet omdat ze daar naar snakken, maar gewoon om de dag door te komen, om de leegte te verdoven.’

'Niemand kiest voor armoede. Het overkomt je. En het kan iedereen overkomen'
Patrick

Patrick en andere mensen met armoede-ervaring, vertelden vorig jaar al hun verhaal tijdens het Inspringtheater, een initiatief van Welzijnszorg, CM, Avansa en de gemeenten Ieper, Zonnebeke en Langemark-Poelkapelle. ‘Tijdens die voorstelling was het muisstil in de zaal’, herinnert Silke zich. ‘Mensen beseften plots dat armoede niet ver weg is. Dat was zo’n krachtig moment dat we dit jaar iets wilden doen om dat vuur brandend te houden. Zo is de armoedewandeling ontstaan.’ Daar haakt Patrick op in: ‘Ik stond daar niet om medelijden op te wekken, maar om begrip te vragen. Want niemand kiest voor armoede. Het overkomt je. En het kan iedereen overkomen.’

Armoedewandeling

‘CM ondersteunt dergelijke activiteiten’, vult Silke aan, ‘omdat gezondheid meer is dan een medisch dossier. Gezondheid gaat ook over welzijn, over de kans om deel te nemen aan de samenleving. Wie zich uitgesloten voelt, wordt ziek. Wie zich gezien weet, geneest sneller.’

Aan de armoedewandeling kan iedereen deelnemen: gezinnen, jongeren, ouderen, verenigingen, toevallige voorbijgangers. Het parcours is geschikt voor rolstoelen en kinderwagens. Wandelen kan op eigen tempo. Onderweg zijn er een aantal haltes voorzien. Nadien wacht een warm onthaal met een drankje en de mogelijk om na te kaarten.

Tekst Philip Hoorne