Minister van Wonen Melissa Depraetere (Vooruit) wil tegen 2042 56.000 extra sociale woningen bouwen. Daarvoor wil ze ook gemeenten die het beoogde doel niet halen sancties opleggen. Om het bouwtempo te versnellen, krijgen woonmaatschappijen een goedkopere lening van de Vlaamse overheid.
Een historisch budget van 6 miljard euro werd voor de gehele regeerperiode vrijgemaakt, maar dat raakt dus moeilijk opgebruikt. 238 miljoen euro die vorig jaar niet werd gebruikt, dreigt verloren te gaan. Budgetten kunnen immers slechts één jaar doorschuiven.
Ook in de vorige legislatuur raakten budgetten niet volledig opgebruikt. Toen was Vooruit nog streng voor toenmalig minister van Wonen Matthias Diependaele (N-VA).
Geld is er, bouwgrond niet
‘De kern van het probleem is niet de financiering, maar de schaarste aan goedgelegen bouwgronden’, volgens Brecht Beelen, expert wonen bij beweging.net. ‘De beschikbare percelen in handen van woonmaatschappijen volstaan niet om het beoogde objectief te realiseren.’
‘Daarbovenop komen trage en complexe vergunningsprocedures. De hervorming die de sector doormaakte in 2023 zorgde voor organisatorische onrust. Intussen mag verwacht worden dat de nieuwe structuren stilaan op kruissnelheid komen. Ook de zogeheten bouwshift – die bijkomende verharding en verspreide bebouwing moet tegengaan – beperkt de mogelijkheden om nieuwe gronden te bebouwen. ‘
Structurele keuzes
Volgens beweging.net zijn bijkomende en structurele maatregelen nodig om een echte doorbraak te realiseren. Beelen: ‘Publieke gronden moeten prioritair ingezet worden voor sociaal en betaalbaar wonen. Er ligt ook veel potentieel in de transformatie van bestaande gebouwen. Leegstaande kantoorgebouwen, verdiepingen boven supermarkten of andere onderbenutte panden kunnen een herbestemming krijgen als sociale woning. Projectontwikkelaars zouden verplicht moeten samenwerken met woonmaatschappijen en minstens 15 procent sociale woningen opnemen in nieuwe projecten.’
‘Sociale huisvesting kampt nog te vaak met negatieve percepties’, besluit Beelen nog. ‘Een herwaardering van volkshuisvesting en een positieve beeldvorming zijn nodig om draagvlak te creëren.’
