Minder dan twee op de drie Vlamingen gingen tijdens de afgelopen gemeenteraadverkiezingen stemmen. Daarmee lag de opkomst een stuk lager dan wat op voorhand door experts werd ingeschat. Onderzoekers van UGent analyseerden de opkomst op vraag van de Vlaamse regering. Onder anderen jongeren lieten hun stem onbenut.
Onder 18 tot 24-jarigen kwam slechts iets meer dan de helft opdagen. Dat staat in een schril contrast met de 65-plussers. In die groep bracht bijna negen op de tien hun stem uit. Ook de opleidingsgraad en de economische situatie speelden een grote rol in de keuze om te gaan stemmen, blijkt uit het rapport.
Wie geen hoger onderwijs gevolgd heeft of ontevreden is over zijn financiële situatie, bleef eveneens vaker thuis. Daardoor ligt de opkomst in traditioneel rijkere gemeenten gevoelig hoger dan in gemeentes met een lager gemiddeld inkomen.
Debat
De resultaten van dat onderzoek hebben het debat in de Vlaamse regering nieuw leven ingeblazen. Vlaams Minister van Binnenlands bestuur Hilde Crevits (CD&V) liet zich onlangs in Het Belang van Limburg al uit over een mogelijke herinvoering van de opkomstplicht. In het parlement bevestigde ze die uitspraak. ‘Als je mijn persoonlijke mening vraagt, dan ben ik voorstander om die opnieuw in te voeren’, klonk het daar.
Ook Vooruit wil het over de herinvoering van de opkomstplicht hebben, maar coalitiepartner N-VA houdt de boot resoluut af. Die partij wil er niet van weten, onder andere omdat het niet in het Vlaams regeerakkoord staat. Parlementslid Nadia Sminate (N-VA) liet zich zelfs ontvallen dat ze het ‘ten zeerste zou betreuren’.
Historische vergissing
Ook beweging.net ijvert voor de herinvoering van de opkomstplicht, stelt algemeen directeur Liesbeth De Winter. ‘De afschaffing ervan was een historische vergissing waar we ons al van in het begin tegen verzet hebben. Tal van voorbeelden uit het buitenland toonden toen al aan dat bepaalde groepen zoals jongeren daardoor hun weg naar de stembus niet zouden vinden.’
De Winter beklemtoont het belang van een grote opkomst bij verkiezingen in een gezonde democratie. ‘Je ziet overal in de wereld hoe snel de democratie beschadigd en ontmanteld kan worden. Net daarom is het je plicht als burger om op zijn minst na te denken welk bestuur je wil en dat ook duidelijk kenbaar maakt door je stem uit te brengen.’
