Op 4 mei bezocht ik het Fort van Breendonk, het martelkamp uit de Tweede Wereldoorlog in de provincie Antwerpen. Ik was daar samen met honderden mensen om de slachtoffers te herdenken en om de overwinning op de nazi’s te vieren, exact 80 jaar geleden. De harde confrontatie met dat verleden doet nadenken.
Bijvoorbeeld over wat er in Amerika allemaal gebeurt. Hoe daar het respect voor mensenrechten, voor de rechtstaat, voor de vrijheid van meningsuiting, voor de persvrijheid, respect voor mensen tout court op drie maanden onder enorme druk is komen te staan. Hoe waarheid en feiten een bijzaak zijn geworden. Hoe daar onverholen wordt gesproken over het inlijven van andere landen. Hoe politici en superrijken samenspannen en zichzelf bedienen. Hoe alles een ‘deal’ wordt en alles ‘great’ is, maar de overgrote massa van Amerikanen het gelag betaalt. Hoe het Amerika van vandaag doet denken aan de jaren voor de Tweede Wereldoorlog. Toen grote industriëlen wel brood zagen in de opkomende autoritaire ideologen en hun leiders. Hoe mensen en hele bevolkingsgroepen tegen elkaar werden opgezet door een uitgekookte propagandamachine.
Terug van weggeweest
Maar we mogen ons ook niet blindstaren op de andere kant van de oceaan. Niet ver hiervandaan woeden afschuwelijke en onmenselijke vernietigingsoorlogen. En in eigen en de omringende landen is extreem en populistisch rechts helemaal terug van weggeweest. De reden daarvoor is niet ver te zoeken.
In ons land klinkt het steeds luider dat we met minder sociale zekerheid, lagere lonen en minder rechten moeten leren leven. Sommigen willen sociale vooruitgang zelfs opofferen om tanks te kopen. Tegelijk krijgen bedrijven anderhalf miljard lastenverlaging extra, daar is dan wel geld voor. Wordt de meerwaardebelasting, de zogenaamd bijdrage van de sterkste schouders, alsmaar meer een minwaarde voor de begroting. En duiken in de index de eerste scheuren op, ondanks veel politieke beloften.
Zondebokken
Wanneer sociale vooruitgang en sociale bescherming niet de basis vormen van beleid, riskeert het zogenaamde algemeen belang in algemene achteruitgang te resulteren. Ik hoor mensen steeds vaker zeggen dat ze bang zijn dat hun kinderen het slechter zullen hebben dan zijzelf. Als een samenleving geen perspectief meer heeft, wordt het al een snel een maat-schappij. Waar van iedereen de maat wordt genomen. En de ene beter is dan de andere. We weten allemaal waartoe dat leidt.
Kwetsbare mensen, en dat zijn we vroeg of laat allemaal, vallen uit de boot. En dan worden ook al snel zondebokken gezocht. Als we een herhaling van de donkerste bladzijden uit de geschiedenis willen voorkomen, dan is strijd voor sociale vooruitgang en sociale bescherming cruciaal!
Ik kan dan ook niet anders dan vaststellen dat onze regering(en) de verkeerde keuzes maken. De rechten van mensen worden ingeperkt, sociale ondersteuning wordt afgebouwd. Daarom gaan we de komende maanden en jaren pal moeten staan. En we mogen ons vooral niet laten verdelen. Want van naar elkaar te stampen zijn gewone mensen nooit beter geworden. In verdeeldheid lijdt eerst de zwakste, maar verliezen we uiteindelijk allemaal.’
Ann Vermorgen - voorzitter ACV
