Vlaamse klimaatplan: niet om warm van te worden, noch koeler

Eind juni noteerden we een verzengende hittegolf. In Ukkel bereikte het kwik 39,9 graden Celsius. Wie kon, zocht verkoeling in de schaarse openluchtwateren. Het was de warmste junimaand ooit, ruim 3 graden boven het dertigjarige gemiddelde.

Ze zijn niet nieuw, maar de prognose is dat hittegolven in de toekomst zowel in frequentie als in intensiteit toenemen. Zee, strand, cocktails en terrasjes? Zeker, maar de hitte is wel degelijk een moordenaar. Dat horen we liever niet, getuigen de vele (haat)reacties op de vaststellingen van klimaatwetenschappers dat de klimaatopwarming de recente hittegolven nog verschroeiender maakte. De temperatuur lag immers 4 graden hoger dan wat het geval zou zijn zonder klimaatverandering. Het aantal hittedoden ligt daardoor eveneens een stuk hoger. 

Bij de hittegolf vorig jaar lag de temperatuur 4 graden hoger dan wat het geval zou zijn zonder klimaatopwarming.

Toch zegeviert de struisvogelpolitiek. Ook de media speelt soms een dubbelzinnige rol. De Morgen pakte ooit uit met een grote foto van Jean-Marie Dedecker, burgemeester van Middelkerke, met als titel ‘De klimaatopwarming is toch fantastisch? Straks kan ik palmbomen op de dijk zetten’. In een hoekje werd melding gemaakt van mogelijk vierduizend hitteslachtoffers.

Of Dedecker – recent zelf nog geconfronteerd met ernstige hartproblemen – de hitte even fantastisch vindt in een kamertje zonder airco in een woonzorgcentrum, of op een slecht geïsoleerd appartement in de betonnen stad, vraag ik me af. 

Airco

De gevolgen van de klimaatverandering treffen hen die er het minst aan bijdragen het hardst, en dat is niet anders voor hitte. Het is makkelijk om een hittegolf te relativeren als je airco hebt of een tuin met zwembad. Daar was de media, ondanks die uitschuiver over palmbomen, zich toch bewust van. Airco of bomen, het werd zowaar een cultuurstrijd.

Stiekem hoopte ik dat de hitte de ultieme wake-up call zou zijn om meer politieke ambitie te tonen op vlak van klimaatbeleid. Want er zijn oplossingen. We kunnen onze steden en gemeenten bijvoorbeeld hittebestendiger maken door meer groen en vooral bomen te plaatsen in de publieke ruimte. Maar zelfs die adaptatiemaatregelen komen maar moeilijk uit de startblokken. 

Als we echter de oorzaak van de klimaatopwarming willen aanpakken, moeten we de uitstoot van CO2 een halt toeroepen.

Helaas stijgt die wereldwijd nog. Vorig jaar stelde de Vlaamse regering, na ellenlang dobberen, eindelijk een Vlaams Energie en Klimaatplan (VEKP) voor. Dat bracht geen soelaas, maar vooral meer van hetzelfde. Veel verder dan een verschuiving van belastingen op elektriciteit naar lstookolie en gas kwam de regering toen niet. ‘Haalbaar en betaalbaar.’