© Unsplash/ Adrien Delforge
Bert Anciaux
 30 april 2025

Bijna een jaar geleden vond de jongste verkiezing voor het Brussels Hoofdstedelijk Parlement plaats. En er is nog geen begin van vorming van de gewestregering.

Brussel is een stad van 1,2 miljoen mensen. Een tiende daarvan zijn mensen zonder wettelijk verblijf en dus bestaan ze officieel niet – uiteraard Absurdistan. De levende stad kampt met deze realiteit. De problemen stapelen zich op. Meer dan waar ook in dit land zijn er mensen die leven in armoede of balanceren op de rand van bestaansonzekerheid. Eén op de honderd bewoners is dak- of thuisloos. De toegekende bevoegdheden overstijgen de draagkracht van de stad.

De federale regering is bekommerd om de veiligheid van de hoofdstedelijke bevolking en dus worden de zes politiezones terecht gefusioneerd. Maar die logica dient doorgetrokken te worden naar de levenskwaliteit in de stad. Rijke en arme gemeenten moeten fusioneren tot één stad, met één OCMW en één stadsraad. Alle krachten bundelen in de strijd voor meer solidariteit en samenleven. Dat is geen luxe. 

Rijke en arme gemeenten moeten fusioneren tot één stad, met één OCMW en één stadsraad. 

Het Hoofdstedelijk Gewest speelt boven zijn gewicht. Hoe kan men verwachten dat de werkloosheid en de tewerkstelling op dit niveau aangepakt en georganiseerd worden? Ruim een miljoen inwoners is een te kleine schaal om alle sociaaleconomische uitdagingen aan te pakken. Idem voor openbare werken, ruimtelijke ordening, mobiliteit, buitenlandse handel, leefmilieu … Hoe kan een degelijk openbaar vervoer uitgebouwd worden als de metro niet kan lopen tot Mechelen, Aalst, Leuven, Nijvel?

Geen Gewest

De creatie van dit Hoofdstedelijk Gewest als tegenhanger voor het Vlaams en het Waals Gewest is onzin gebleken. Men heeft de Brusselaar opgezadeld met een zware last, waar andere steden zoals Antwerpen, Gent, Charleroi of Luik terecht beroep kunnen doen op de solidariteit binnen respectievelijk het Vlaams Gewest en de Vlaamse Gemeenschap, of het Waalse Gewest en de Franse Gemeenschap. Nergens is er iemand die zegt dat Luik alleen en zelf haar openbaar vervoer of haar tewerkstellingspolitiek moet voeren. 

Men heeft de Brusselaar opgezadeld met een zware last, waar andere steden zoals Antwerpen en Gent terecht beroep kunnen doen op de solidariteit binnen het Vlaams Gewest en de Vlaamse Gemeenschap.

Brussel slaagt er evenmin in zijn wettelijke verplichtingen na te komen. De taalwetgeving, hoeksteen in het Belgische samenlevingsmodel, wordt drastisch met de voeten getreden. Mensenrechten worden geschonden binnen de officieel tweetalige zorginstellingen. Op de koop toe heeft men, deels onwettelijk, een resem bevoegdheden rond cultuur, onderwijs, welzijn en sport doorgeschoven naar het gewest, hoewel de gemeenschappen verantwoordelijk zijn.

Meer dan een miljard euro per jaar wordt door het Brussels Hoofdstedelijk Gewest uitgegeven, waarvoor het grondwettelijk niet bevoegd is. 

Na bijna vier decennia is het zinvol om na te denken over de toekomst. Hoe kan en moet het verder? We dienen van de huidige crisis gebruik te maken om grondig na te denken over een nieuwe structuur voor Brussel. Kan Brussel passen in een noodzakelijke Europese versterking? Een Brussel als waarachtige hoofdstad van de Vlaamse en Franse Gemeenschap, België én van Europa.

Brussel kan het niet alleen

Fusioneer de negentien baronieën en maak van Brussel één sociologische stad, als hoofdstad van het land en van de gemeenschappen. Geef voogdij aan het federale niveau en de gemeenschappen. Investeer vanuit de federatie en vanuit de gemeenschappen in onze hoofdstad. Geef Brussel terug de kracht en de uitstraling die het verdient en verlos het van het kortzichtig provincialisme van plaatselijke politici die de middelen van het gewest niet efficiënt gebruiken en inzetten voor persoonlijk cliëntelisme.

Maak van Brussel de hoofdstad van een versterkt Europa. Een stad waar de Europese Unie verantwoordelijk voor tekent, een project waaruit blijkt dat het Europa menens is met respect voor diversiteit, democratie, sociale ontvoogding en de strijd tegen uitsluiting.

Brussel kan het niet alleen en dat is niet meer dan normaal. Antwerpen of Gent kunnen het ook niet alleen. De Brusselse bevolking verdient beter bestuur en meer solidariteit. De daarmee gepaard gaande politieke voogdij is niet meer dan logisch. Alleen politieke grootheidswaanzin ziet dit niet in.

Abonnement De Gids

Neem een abonnement op De Gids!

Aanbevolen

Fachtcheck: Zijn Belgische werknemers niet flexibel?

Uit cijfers van Steunpunt Werk blijkt dat Belgische werknemers vaak flexibel werken. Zeker wat betreft deeltijds werk en weekendwerk zitten we boven...
   02 december 2025

De dunne grens tussen arbeidsmigratie en sociale dumping

In de bouwsector is sociale dumping kopzorg nummer één, dat bleek onlangs nog in de Pano-reportage over detacheringsmisbruik. Controle,...
   27 november 2025

'Maak van zorg weer het hart van de samenleving'

De zorg stevent af op een infarct door de toenemende vergrijzing en de personeelstekorten. Hoe kunnen we het tij keren? Over die vraag bogen...
   24 november 2025

Begrotingsakkoord: 'Lonen gedrukt, zorg duurder'

Plots was er een begrotingsakkoord. Gewone gezinnen mogen opnieuw opdraaien, waarschuwen ACV en CM. Ze zien harde ingrepen die lonen drukken en zorg...
   24 november 2025