Toch betrap ik mezelf erop dat de snelheid waarmee het vroeger donker wordt vanaf midden augustus me licht melancholisch stemt. Wie wil nu niet het licht en de lange avonden vasthouden?
We zijn gehecht aan de seizoenen, en de associaties die we ermee hebben. Winter, sneeuw. Zomer, licht. Maar in de afgelopen kwakkelzomer wisselden berichten over hitterecords, apocalyptische bosbranden, vluchtende toeristen, extreme onweders, reuzehagelbollen en overvloedige regenval elkaar af.
We zijn gehecht aan de seizoenen, maar afgelopen kwakkelzomer wisselden hitterecords, apocalyptische bosbranden, vluchtende toeristen, extreme onweders, reuzehagelbollen en overvloedige regenval elkaar af.
Ik was opgelucht toen ik op vakantie in de Dolomieten verse sneeuw zag op de hoogste bergtoppen en ik dacht: ‘Misschien valt het dit jaar wel mee voor de smeltende gletsjers.’ Amper een week later las ik dat een weerballon in Zwitserland tot wel 5.299 meter moest stijgen om de vorstgrens te vinden. Alweer een nieuw en onheilspellend record. Spanje en Griekenland ruilden de hitte in voor hevige regen, en in Libië eisten een medicane, of mediterrane orkaan, en hevige regenval met overstromingen een enorme dodentol.
Zoals het er nu voorstaat, wordt 2023 het warmste jaar ooit.
Nog boven op het menselijke leed, de materiële schade en de ecologische ontwrichting, heeft dat toenemende aantal hittedagen gevolgen voor de gezondheid. Het boek van de Amerikaanse schrijver Jeff Goodell The Heat Will Kill You First drukt ons met de neus op de feiten. In 2022 telde Europa liefst 62.000 hittedoden, en de gevolgen zullen voor sommige kwetsbare groepen zwaarder zijn.
Veilig
Het weer is niet langer een veilig gespreksonderwerp dat als ijsbreker kan dienen. Als je nadenkt over wat er gaande is, wordt het snel ongemakkelijk. Actie is dringend nodig, maar de politieke moed smelt als een gletsjer als het gaat om de broodnodige en dringende maatregelen die de klimaatverandering een halt moeten toeroepen. Van zodra sommige belangen te veel onder druk komen te staan, wordt zelfs het gerommel in de marge teruggedraaid.
Oplossingen zijn er zeker. Maar ze vergen politieke moed, een langetermijnvisie, en afstand van electoraal winstbejag en gemakkelijke oneliners.
Zonder leefbare aarde geen economie, maar dat lijkt nog steeds niet door te dringen. Onlangs hoorde ik auteur Geert Buelens, die de Boon-literatuurprijs won met Wat we toen al wisten. Hij vroeg zich af hoe het kan dat klimaatactivisten steeds harder worden aangepakt en dat klimaatactie net alsmaar meer onder druk komt te staan.
Oplossingen zijn er zeker. Maar ze vergen politieke moed, een langetermijnvisie, en afstand van electoraal winstbejag en gemakkelijke oneliners. En misschien hebben we ook een verhaal van hoop nodig. Iets waarnaar mensen kunnen verlangen, voorbij gevoelens van machteloosheid.
Een warme en solidaire samenleving waar zorg gedragen wordt voor mens en planeet, en waar niemand achterblijft, wie droomt daar nu niet van? Laat dat mijn herfstverlangen zijn, dat beleidsmakers vanuit die hoop doen wat nodig is om het tij te keren.
