Vluchtelingen onderbrengen in kampen buiten Europa, gevangenen in buitenlandse gevangenissen, woonstbetredingen bij vermeend illegale mensen, de afbouw van lokale opvanginitiatieven door gemeenten, alleen nog ‘sobere’ collectieve opvangplaatsen, strengere eisen voor gezinshereniging, de status van erkende vluchteling beperkter toekennen ... Voorlopig mogen minderjarigen niet opgesloten worden, maar dat moet de regering nog ‘evalueren’.
Met elke zin die ik hoorde, werd het wat kouder in mijn hart.
Uit de trein, liep ik door Schaarbeek naar werk. Ik zag personen met een niet-Belgische achtergrond het vuilnis ophalen, groenten en fruit van de buurtwinkel uitstallen, een vriendelijk praatje maken met buurtbewoners. Ik zag blije gezichten van kinderen op stap. Misschien waren zij ooit vluchteling, schoot het door mijn hoofd.
Langere dagen
Een paar jaar geleden vertelde de Syrische verkoper van een klein toeristenwinkeltje met handwerk in Gamla Stan, het oude stadsdeel van Stockholm, me dat hij eerst enkele jaren in een opvangcentrum in het hoge noorden van Zweden had gezeten, maar blij was dat te kunnen inruilen voor de hoofdstad. Daar waren de dagen toch al wat langer.
Bij mijn laatste bezoek aan Stockholm zag ik hem weer. Hij was blij om na veertien jaar weer op bezoek te kunnen gaan naar zijn land en zijn familie. Ik vertelde hem dat zijn verhaal mij was bijgebleven. Inmiddels had ik onderzoek gedaan naar migratie en vond ik het moeilijk om te begrijpen hoe er zo’n negatieve beeldvorming over vluchtelingen is ontstaan.
Toen Syrië vluchtelingen uit Irak moest opvangen tijdens de golfoorlogen kon hij zelf ook maar weinig begrip opbrengen, vertelde hij. Dat was helemaal veranderd nu hij zelf gedwongen was vluchteling te zijn.
Toen Syrië vluchtelingen uit Irak moest opvangen, kon de Syriër zelf maar weinig begrip opbrengen. Dat was helemaal veranderd nu hij zelf gedwongen was vluchteling te zijn.
Stoer kloppen de regeringspartijen zich op de borst. We mogen ‘het strengste migratiebeleid ooit’ verwachten. ‘Migratie moet opnieuw een positief verhaal worden’, stipuleert het regeerakkoord. Maar wie heeft er van migratie zo’n negatief verhaal gemaakt? Wie heeft de polarisatie rond het thema zo opgedreven?
De voorbije jaren namen de maatregelen om ‘Fort Europa’ te beschermen alleen maar toe, werden ngo-schepen die reddingsmissies deden in de Middellandse Zee aan kettingen gelegd, en waren er verschrikkelijke beelden van mensen op de vlucht die stierven in de woestijn na de Tunesië-deal van de Europese Unie. Dat hield verzoekers om internationale bescherming niet tegen.
Zolang er oorlogen en conflicten zijn, zolang door de klimaatverandering sommige plekken onleefbaar zijn, zolang zullen er vluchtelingen zijn. Mensen voorspiegelen dat migranten de dood injagen of in armoede duwen, migratie zal stoppen, is niet alleen naïef, maar vooral hardvochtig.
Daarom een oproep aan iedereen met een warm hart: zorg voor elkaar, niet in het minst voor de meest kwetsbaren in onze samenleving. Zij verdienen zoveel beter dan wat deze regering voor hen in petto heeft.
