Het zijn bijzondere tijden. De wereld zoals de meesten van ons die kennen davert op haar grondvesten. De iets ouderen onder ons hebben nog herinneringen aan de Koude Oorlog. De wereld was opgedeeld in twee grote machtsblokken, de Verenigde Staten en zijn bondgenoten versus de Sovjet-Unie. Voor de jongeren onder ons is dat zelfs al ver vervlogen geschiedenis. In 1991 stortte de Sovjet-Unie in. Het deed grote denkers vermoeden dat het einde van de geschiedenis was bereikt, de wereld was in zijn definitieve plooi gevallen. Democratie had gewonnen en zou overal bloeien.
Niets blijkt nu minder waar. Amerika, het traditionele bolwerk van democratie, lijkt ten prooi te zijn gevallen aan iets wat nog het meest doet denken aan fascisme, dat monster van de vorige eeuw. Mensenrechten, de persvrijheid, de rechtstaat, overheidsdiensten ... worden er afgebroken door een president die meent door God zelf te zijn gekozen voor deze taak.
Machtige techindustriëlen zien hun kans om alle obstakels voor hun gigabedrijven uit de weg te ruimen. Het bondgenootschap met Europa staat op springen, de banden met een dolgedraaid Russisch regime worden aangehaald. Bij Europese leiders klinkt dan weer dat we moeten opschuiven naar een oorlogseconomie.
Het is slikken. En het maakt veel mensen ongerust. Terecht, want het kan heel slecht uitdraaien voor gewone mensen. Amerika heeft een sterk militair apparaat, maar een quasi onbestaande sociale zekerheid. Rusland zit volop in een oorlogseconomie en dat zal de gewone Rus nog meer dan vroeger geweten hebben. Bij iedere verdere escalatie zullen gewone mensen steeds harder getroffen worden. Tot het onnoemelijke offer toe. Als er iets is dat we uit de geschiedenis leren, is het dat wel.
Algemene achteruitgang
Opvallend is dat dit vaak toegedekt wordt met het algemeen belang. Ook in eigen land. Steeds luider klinkt dat we het allemaal met minder sociale zekerheid, met wat minder loon, met wat minder rechten zullen moeten doen, in naam van het algemeen belang. Na de Tweede Wereldoorlog was iedereen ervan overtuigd dat iedereen mee moest kunnen in de sociale vooruitgang, nu is dat blijkbaar niet meer zo belangrijk.
Politiek wordt het ‘algemeen belang’ al eeuwenlang misbruikt, het doet sommigen zelfs dromen van iets als ‘de volkswil’. Het is alleen vaak bijzonder onduidelijk wat dat algemeen belang dan wel precies is. Is dat het belang van een natie op het internationaal politiek speelveld? Is dat het belang van zoveel mogelijk gewone mensen ter wereld? Of is het vooral het belang van mensen die nu al veel hebben en hopen er nog een extra slaatje uit te slaan?
Europa wil meer investeren in defensie. Maar wie zal die inspanning ten koste van wat dan moeten leveren? En wie haalt daar dan weer profijt uit? En wat is het resultaat van dat alles? Zijn er geen alternatieven? Deze vragen stellen is ze beantwoorden. Daarom is er nood aan organisaties en mensen die politici daarover blijven interpelleren. Die het gescherm met het ‘algemeen belang’ in vraag blijven stellen. Politici en lobbygroepen die schermen met ‘het algemeen belang’ zouden hier heel open voor moeten staan, maar in de praktijk hebben ze het daar net heel moeilijk mee en willen ze dat de kop indrukken. En zo eindigt ‘het algemeen belang’ te vaak in algemene achteruitgang.
Ann Vermorgen - voorzitter ACV
