Hoe en wanneer zijn jullie in Veilige Have met bewonersparticipatie begonnen?
ISABEL ¬ ‘De voorbije jaren zijn we veel op participatie gaan inzetten, waarbij we bekijken: hoe kunnen we de bewoners beter betrekken bij de werking en hen een stem geven? We willen samen denken, uitwerken, doen én evalueren.’
‘Net voor corona zijn we ingestapt in de gedachtegang van “wonen en leven”. Daarin gaat het over dialoogwerking, co-creatief werken, … en zo zijn we stap voor stap geëvolueerd. Jaarlijks is er ook een multidisciplinair overleg, en daar worden sinds twee jaar ook de familieleden en bewoners op uitgenodigd.’
‘Elke afdeling, de flatjes maar ook de uitgebreide zorg, heeft nu zijn eigen bewonersraad. Vroeger was dit de familie- en bewonersraad, die vier keer per jaar samenkwam. Maar wij hebben dat opgesplitst, omdat de bewoners soms de kans niet kregen om hun mening te zeggen doordat de familie het overnam. Nu is er twee maal per jaar een familieraad, en vier keer per jaar, voor elke woonblok of afdeling apart, de bewonersraad. Overkoepelend is er bovendien de Raad der Wijzen.’
Jenny, geboren en getogen Gentenaar, is 83 jaar, en woont in de afdeling Lork. Frieda uit Antwerpen is 95 jaar, woonde met haar man sinds haar huwelijk in Gent en woont nu al zes jaar in Veilige Have. Emiel uit Ledeberg bij Gent, is 91 jaar en woont sinds 2019 in Veilige Have. Zij vertegenwoordigen alle drie de bewoners van hun afdeling/woonblok in de bewonersraad. En ze zijn alle drie actieve leden van de Raad der Wijzen.
Waarover praten jullie zoal in de bewonersraden?
FRIEDA ¬ ‘Over de menu bijvoorbeeld: wat gaan we eten, wat is er in de prijs inbegrepen en wat moet je zelf betalen…’
ISABEL ¬ ‘Bij de bewonersraden gaat het inderdaad over het dagdagelijkse: de activiteiten, het eten, de zorg, … Bij de Raad der Wijzen (overkoepelend) gaat het meer over visie en beleid, en zijn dan ook de sterkere en meer mondige bewoners betrokken.’
‘We werken in kleine groepen, met vier of vijf personen per tafel en één begeleider. We gebruiken een leidraad en werken telkens rond een bepaald thema. Zo hebben we het al eens over de prijzen gehad: wat kost het eten, wat zit er wel of niet in de dagprijs? En we bespraken ook al seksualiteit, fixatiebeleid, enz… We toetsen de procedures af aan de werkelijkheid: zo zien we of, wat erin staat, klopt of niet met wat de bewoners dagdagelijks ervaren. Daar gaan we mee aan de slag.’
FRIEDA ¬ ‘Er komen soms ook leerlingen uit de basisschool op bezoek om een praatje te doen met ons.’
‘Enkele weken terug zijn ze samen met ons aardappelen komen schillen’, vult Emiel aan. Dit kaderde in de actie Kijk eens onder de schil van Te Gek!?. ‘Ondertussen stellen ze ons vragen over hoe het vroeger was. Het is wel jammer dat we daarna geen contact meer hebben met hen.’
Hoe geven jullie de bewoners met dementie een stem?
ISABEL ¬ ‘Op de afdelingen gaan we voor elke bewonersraad altijd eerst aftoetsen: wat is hier werkbaar? De medewerkers houden er altijd rekening mee wie hun bewoners zijn en zullen er alles aan doen om ook de bewoners die minder mondig zijn, bv. door dementie of andere beperkingen, een stem te geven. Zo werd op een afdeling onlangs gebruik gemaakt van een kletspot (een pot met vragen in) om zo iedereen meer te betrekken.’
Belevingstuin en beddengoed
ISABEL ¬ ‘Alle informatie die we bij verschillende groepen verzamelen, gaan we ook samenbrengen. Zo hebben we enkele jaren geleden onze belevingstuin uitgewerkt via een trialoog: via QR-codes die we uitdeelden in de flatjes en bij de families waarbij iedereen zijn mening kon geven. Daarna zijn we nog eens bij iedereen afzonderlijk langsgegaan om te vragen: wat moet het nu worden? Het resultaat was een lange lijst met gewenste bloemsoorten die we aan de ontwikkelaars hebben overhandigd. Het is dus dikwijls via verschillende stappen dat we tot een resultaat komen. Waardoor het soms nogal lang duurt… Zoveel mogelijk mensen betrekken, heeft als nadeel dat het wat meer tijd vraagt.’
‘Onlangs werden bewoners ook betrokken bij de aankoop van nieuwe dekbedden en de kleurkeuze ervan.’
Computerprobleem
EMIEL ¬ ‘We worden allemaal ouder en alles wordt meer en meer digitaal gecommuniceerd. Sommigen kunnen mee, anderen niet, en ik vind het jammer dat daarover niet meer informatie of les gegeven wordt. Als ik met een probleem zit, wil ik bij iemand terecht kunnen.’
ISABEL ¬ ‘Ik zal het navragen, Emiel, we gaan dat oplossen! Er zijn hier zeker mensen die daarbij kunnen helpen.’
‘Bewonersparticipatie gaat niet alleen om de raden, het moet ook in het dagdagelijkse zitten. Dus als er vanuit het beleid iets komt, en een bewoner zegt: “Klopt dat wel?”, dan gaan we ermee aan de slag. Dat is de bedoeling, daarvoor staan we: we willen dat iedereen die hier woont, leeft of werkt, een stem heeft en we houden daar ook rekening mee.’
EMIEL ¬ ‘Als we ergens een mening over hebben, mogen we dat altijd zeggen. Elke bewoner kan, wanneer hij dat wil, contact opnemen met iemand, of een mail of brief schrijven, en wordt dan geholpen.’
JENNY ¬ ‘Het is wel jammer dat niet iedereen naar de vergaderingen komt…’
ISABEL ¬ ‘Je kunt de mensen niet verplichten, natuurlijk. Maar we zijn heel blij met de mondige bewoners die er wèl bij zijn, zoals jullie!’
Tekst Nancy Vereecke
