Ik vind die eigenlijk wel geslaagd. Zo loopt er dit voorjaar een tijdelijke tentoonstelling van niemand minder dan Rembrandt Van Rijn. De meester van het Noorden komt daarmee op bezoek in de stad van de Rubens, de virtuoos van het Zuiden. De tijdelijke tentoonstelling in Museum De Reede richt zich uiteraard op de tekeningen en etsen van Rembrandt. Daarin omarmde de kunstenaar dezelfde brede waaier aan onderwerpen als in zijn schilderijen. Gekend zijn de zelfportretten van Rembrandt, naast de landschappen, de karakteristieke figuren uit zijn tijd en de religieuze (vaak Bijbelse) en mythologische thema’s.
Toch wil ik het hier niet over het KMSKA hebben. Wel over een ander, veel kleiner museum in de Koekenstad: het Museum De Reede. Een verborgen parel, als je het mij vraagt. Dit museum bevindt zich te midden van het zogenoemde Antwerpse museumeiland, op een boogscheut van het gekende Steen.
Terwijl ik in Museum De Reede met een vergrootglas de tekeningen en etsen van Rembrandt bewonder, vraag ik me af hoe hij bepaalde hedendaagse figuren en thema’s zou portretteren.
Museum De Reede is een privaat museum dat de Nederlandse kunstverzamelaar Harry Rutten in 2017 opzette. Het museum focust op grafische beeldende kunst. De vaste collectie bestaat uit werken van bekende (denk aan Francisco Goya, Edvard Munch en Félicien Rops) en minder bekende kunstenaars. Die worden aangevuld met tijdelijke tentoonstellingen.
Terwijl ik in Museum De Reede met een vergrootglas de tekeningen en etsen van Rembrandt bewonder, vraag ik me af hoe hij bepaalde hedendaagse figuren en thema’s zou portretteren. De manager in strak pak, de langdurige zieke met een burn-out, de protesterende boer … ook vandaag zou Rembrandt geen inspiratie tekort komen om deze en andere karakterkoppen op papier te toveren. Ik weet zeker dat hij erin zou slagen om met enkele pennentrekken de essentie van deze personen en hun gevoelens weer te geven. Net zoals hij dat deed in zijn zelfportretten, waarin de gelaatsuitdrukkingen een pallet aan emoties laten zien.
Samaritaan
Ik sta stil bij een op het eerste gezicht niet zo bijzonder werk. De ets is het gekende bijbelverhaal van de barmhartige Samaritaan. Rembrandt brengt twee momenten van het verhaal in beeld in een tafereel: de aankomst bij de herberg, en de betaling voor onderdak en eten door de Samaritaan. Maar als je even naar het geheel van de ets kijkt, dan merk je al gauw op dat de kunstenaar in de rechterbenedenhoek van de ets ook een hond afbeeldt.
Niets speciaals, lijkt het, behalve dat de hond zijn behoefte aan het doen is. Aan het verheven tafereel voegt Rembrandt een kakkende hond toe. Voor mij trekt hij het werk daarmee van zijn Bijbelse sokkel, terug de profane wereld binnen. Geestig, maar ook krachtig, vind ik. Ik lees erin dat barmhartigheid en zorgzaamheid niet enkel bestemd zijn voor bijzondere, Bijbelse momenten, maar dat het iets alledaags moet zijn. Ook voor mij is het nodig om daar af en toe aan herinnerd te worden.
