Op 23 oktober organiseerden beweging.net, WSM, het Internationaal Comité en de School voor Sociale Wetenschappen (UHasselt) in Limburg een sofagesprek met Rachida Lamrabet, Omar Ba en Zofia Mezeyova over de (neo)koloniale dynamieken in onze huidige samenleving.
Professor Dr. Dounia Bourabain (UHasselt) ging in gesprek met deze boeiende sprekers over de betekenis van dekolonisering, de impact en de bestaande zwijgcultuur. Rachida Lamrabet is juriste, docente en Vlaams schrijfster van Marokkaanse origine. Omar Ba is consulent diversiteit en collectieve geschiedenis. Zofia Mezeyova is stafmedewerker team België van WSM met veel kennis van het werkveld.
Zofia Mezeyova
“Iedereen kan iets doen! Zelfreflectie, nadenken over je eigen privileges en zo verbinden met de wereld.”
Dekolonisering als trend
Dekolonisering wordt vaak herleid tot een trend of hip modewoord. Veel mensen spreken erover maar er wordt zelden stilgestaan bij wat het concreet betekent. Een voorbeeld hiervan is het dekoloniseren van theaterhuizen, waar men oppervlakkige initiatieven en symbolische acties uitvoert. Terwijl er nooit over de diepe kernvragen van dekolonisering wordt gedacht: wie beslist en waar gaat het geld naartoe? De werkelijke dekolonisering houdt dus in na te denken over hoe macht en middelen herverdeeld kunnen worden. Dit is een moeilijk, noodzakelijk proces dat om structurele aanpassingen vraagt.
Omar Ba
“Ik ben het verschuldigd tegenover mijn kinderen om hoopvol te blijven”
Iedere burger speelt een rol
Iedereen speelt in dit proces een belangrijke rol, iedereen kan nadenken over de eigen privileges en hoe deze in te zetten tegen discriminerende mechanismen. Actief burgerschap is nodig om discriminatie aan te kaarten in systemen van onderwijs, arbeidsmarkt en huurmarkt.
Verandering komt echter vaak vanuit de gemeenschappen die getroffen zijn door het kolonialisme, denk hierbij aan de rechtszaak van vijf Congolese vrouwen tegen de Belgische staat.
Taal kan een hulpmiddel zijn om te dekoloniseren. Via taal kunnen we vergeten verhalen of verhalen die ons onthouden worden zichtbaar maken en zorgen voor bewustwording. De verhalen die verteld worden of net niet aan bod komen, zeggen iets over wie de macht heeft. Verhalen kunnen ook helpen om ons een andere samenleving te verbeelden.
Rachida Lamrabet
“Ik ga dagelijks in gesprek met mijn kinderen en studenten. Zij dwingen mij te geloven dat het schip kan keren”
Radicaal hoopvol
De afgelopen decennia is vooruitgang geboekt. Toch blijft deze vooruitgang steeds fragiel doordat elke nieuwe “hype” de verandering dreigt te resetten. Telkens moet opnieuw worden begonnen in plaats van voort te bouwen op wat al bereikt is. Dat vertraagt het proces aanzienlijk.
Ondanks het trage en moeilijke proces blijft het belangrijk om verantwoordelijkheid te nemen op vlak van dekolonisatie en meer te zijn dan enkel toeschouwer. We moeten radicaal hoopvol blijven en in gesprek blijven gaan. Zeker met jonge mensen zijn deze gesprekken erg belangrijk.
Tekst: Anton Downes, Nele Driesen
Traject dekolonisering
