Premier Alexander De Croo (Open VLD) opende het parlementair jaar op 12 oktober op triomfantelijke wijze. Enkele uren voor de traditionele State of the union-speech bereikte hij samen met zijn ministers een akkoord over de begroting voor volgend jaar. ‘Het plaatje dat werd gepresenteerd bevat zeker positieve zaken, zoals de vergroening en de aanpak van de energieprijzen’, zegt ACV-voorzitter Marc Leemans.
Zo wordt de uit de pan swingende energiefactuur aangepakt voor de lagere inkomens. Daarvoor wordt de uitbreiding van het sociaal tarief verlengd tot ten minste april 2022 en komt er een eenmalige winterbonus op energie. Door de btw op energie om te vormen tot accijnzen, bespaart ook een gemiddeld huishouden tot 50 euro op jaarbasis.
Verstandig investeren
De koopkracht van heel wat gezinnen gaat er een klein beetje op vooruit doordat de bijzondere sociale bijdrage de komende jaren stelselmatig wordt afgeschaft én wordt gecompenseerd. ‘Dat is één van de veranderingen, weliswaar hoogst onvoldoende, die doorgevoerd worden om de loon- en promotieval eindelijk weg te werken. Zo krijgen de laagste lonen een broodnodig duwtje in de rug. Een zaak waar we al lang voor ijverden’, aldus Leemans.
'De economische heropleving wordt eindelijk ondersteund, in de plaats van doodgeknepen.'
Marc Leemans
‘Na jaren van stilstand durft de federale regering ook weer de kaart van de investeringen te trekken. Zo wordt de economische heropleving juist ondersteund, in plaats van ze dood te knijpen met doorgedreven saneringen.’ Verder probeert de regering het gebruik van het vliegtuig voor korte afstanden van maximaal 500 km te ontraden met een vliegtaks. Volgens Leemans is ook dat een stap in de goede richting. ‘Hoewel de concrete uitwerking nog niet volledig duidelijk is, is het wel een belangrijke eerste stap. Maar om korte vluchten duurzaam te ontraden is naast een vliegtaks ook dringend een investering in goedkoper en beter uitgewerkt internationaal treinverkeer nodig.’
Stigmatisering
Een van de meest bekritiseerde beslissingen is de aanpak van de langdurig zieken. Wie weigert mee te werken met de re-integratietrajecten kan 2,5 procent van zijn uitkering verliezen. ‘Het is bijzonder jammer dat daar voor de langdurig zieke sancties tegenover staan. Het creëert een sfeer van wantrouwen over de re-integratietrajecten die nergens voor nodig is. Stigmatisering draagt niet bij tot betere gezondheid’, klinkt het bij CM-voorzitter Luc Van Gorp.
'Dreigen met sancties voor langdurig zieken is nergens voor nodig.'
Luc Van Gorp
Volgens Van Gorp is het veel effectiever om in te zetten op werkbaar en leefbaar werk dat moet voorkomen dat mensen langdurig ziek worden. ‘De meeste langdurig zieken zouden niets liever willen dan opnieuw aan de slag te gaan. Dreigen met sancties is dan ook nergens voor nodig. Wij hopen dan ook op een grondige evaluatie van deze maatregel.’
‘Er worden zeker stappen gezet in de juiste richting. Dat de federale regering sterk wil inzetten op de re-integratie van langdurig zieken en daarbij uitgaat van een gedeelde verantwoordelijkheid van alle betrokken partners, is een positieve evolutie. De focus zal daarbij meer komen te liggen op wat mensen wel nog kunnen.’
Rode kaart
Op voorhand vloeide in de pers al rijkelijk inkt over het verdwijnen van de fiscale voordelen voor tweede verblijven en de hogere RSZ-bijdragen voor topsporters. Maar Vivaldi slaat op dat punt de bal grondig mis volgens Marc Leemans: ‘We hadden gehoopt dat er eindelijk iets gedaan zou worden aan de diverse belastingvoordelen en fiscale koterijen, zoals het fiscaal voordeel voor tweede woningen en de ontsporing van de auteursrechten en warrants.’
Het enige wat van dat voorstel overblijft is een symbolische vermindering van de RSZ-korting voor topsporters. ‘Dat er geen enkele maatregel genomen is tegen fiscale ongelijkheid is doodjammer. Zeker na de recente onthullingen in de Pandora-papers. De zwaksten op de arbeidsmarkt viseren en de sterksten in de fiscale boetiek soigneren getuigt van grote afstand met de gewone burger. We kunnen alleen maar hopen dat de laatste onderhandelingsnacht gewoon wat kort was en dat de regering hier echt werk van maakt met de aangekondigde fiscale hervorming’, besluit Leemans.
