Van Ronald Reagan tot Donald Trump: jarenlang waren beleidsmakers – ook in Europa – overtuigd van de zogeheten trickle-down-economie. Die theorie stelt dat wanneer de belastingdruk voor de grootste kapitaalinkomens of vermogens – van superrijken en van bedrijven – zo laag mogelijk wordt gehouden, het uitgespaarde geld zou ‘doorsijpelen’ naar de middenklasse en de groep met de laagste inkomens. Wat de superrijken niet aan de fiscus moeten geven, zouden ze integraal in de economie pompen met extra uitgaven en investeringen. Meer geld in de economie leidt tot een hogere productiviteit, meer banen en zodoende meer welvaart voor iedereen.
Tot zover de theorie, want de OESO – het economisch samenwerkingsverband van 38 welvarende westerse landen – haalt dat model in een recente studie onderuit. Twee onderzoekers van de London School of Economics en King’s College London bestudeerden belastingverlagingen op inkomen, kapitaal en bezittingen voor de hoogste inkomsten in achttien landen, waaronder België. Ze tonen aan dat de voorbije 50 jaar de belastingdruk op de rijksten sterk is gedaald, en dat bij elke belastingverlaging de inkomensongelijkheid nog is toegenomen, zowel op korte als op lange termijn.
Van een economische groei of een dalende werkloosheid als gevolg van zulke belastingvoordelen is allerminst sprake. Er sijpelt dus helemaal niets naar beneden, en al zeker geen welvaart. Een van de onderzoekers, David Hope, was dan ook duidelijk bij nieuwsagentschap Bloomberg. ‘Beleidsmakers moeten zich geen zorgen maken dat een belastingverhoging voor de rijken om de financiële kosten van de pandemie te dekken hun economieën zal schaden.’
